NMF Friesland Samen voor een mooi en duurzaam Fryslân.
Menu
Koplopers: Keimpe, Nathalie en Repke van der Kooi

Koplopers: Keimpe, Nathalie en Repke van der Kooi

Keimpe van der Kooi (59), zijn vrouw Nathalie en zoon Repke zijn de de drijvende krachten van zorgboerderij Buitenrust. Deze biologische melkveehouderij is gelegen aan de rand van Giekerk. Keimpe en Repke delen de verantwoordelijkheid voor 54 koeien en rond de 50 hectare land. Vader en zoon zijn ondernemend en innovatief: ze onderzoeken momenteel de mogelijkheden voor aparte melkstromen, zoals die van hooimelk en A2 melk. De familie biedt zorg aan jongeren en (jong)volwassenen met verstandelijke en/of psychiatrische problematiek.

Keimpe vertelt:

“Onze kleinschaligheid is kracht. Er zijn maximaal vijf cliënten op een dag aanwezig. Sommigen overnachten hier. De zorg voor deze jongens is dankbaar werk en financieel cruciaal voor onze onderneming, maar het betekent ook dat we bijna nooit vrij zijn en geen privacy kennen.

Als kleine biologische boer moet je echter altijd naar nieuwe wegen zoeken om te kunnen overleven. De huidige melkprijs is niet hoog genoeg om het hoofd boven water te houden.

Mijn droom is om straks een bloeiend bedrijf aan Repke te kunnen overdragen. Mijn andere zoon, Romke, is nu elektricien, maar hij helpt waar hij kan. Als hij mettertijd toch toekomst in het boerenleven gaat zien, wil ik hem ook iets kunnen bieden.

A2 melk

Repke wil vooral inzetten op het produceren van zogenaamde ‘A2 melk’, ook wel oermelk genoemd. Deze kan een oplossing bieden voor mensen die kampen met darmklachten door koemelk. In A2-melk zitten namelijk eiwitten die makkelijker verteerbaar zijn. Geitenmelk en paardenmelk bevatten deze ook. Koeien die A2 melk geven, hebben een iets ander dna dan gewone koeien. Door hun speciale eigenschap zijn ze vaak duurder, dus fokken wij nu op dit gen. We hebben kruislingen van Montbeliarde, Normandiërs, Fleckvieh en een klein beetje Holstein Frisian. Als de markt er straks klaar voor is, kunnen wij volop A2 melk leveren.

Volgens onze coöperatie, Frieslandcampina, zijn de gezondheidsvoordelen van A2 melk niet bewezen. Daarom willen ze er geen aparte melkstroom voor organiseren. Wij vinden dat niet verstandig. In Nieuw Zeeland is nu al een grote markt voor A2 melk. Ook in Duitsland heb ik het volop in de schappen zien staan. China is bovendien de grootste afnemer van Frieslandcampina en Chinezen hebben relatief veel problemen met koemelkallergieën. Wij verwachten op termijn dan ook een grote vraag vanuit die hoek.

Hooimelk

Een andere nieuwe melkstroom die we helemaal zien zitten, is die van de zogenaamde ‘hooimelk’. Ik vind het leuk hiermee te experimenteren en de mogelijkheden te onderzoeken.

Hooimelk is melk van koeien, die alleen hooi hebben gegeten en misschien een beetje brok. In ieder geval geen gras- of maïskuil. Het grote voordeel van hooimelk is dat het heel  gezonde vetzuren bevat. Daarnaast is het lekker en bijzonder geschikt om te verzuivelen. Als je kaas van hooimelk maakt, heb je gegarandeerd geen last van boterzuur. De boterzuurbacterie komt veel voor in kuil en beïnvloedt de kwaliteit van kaas. Vooral als je rauwmelkse kaas wilt maken, is melkzuur funest. Met hooimelk loop je hierop geen risico.

Eigenlijk is hooimelk niets nieuws onder de zon. In de jaren zestig zijn we in Nederland massaal overgegaan op het inkuilen van gras, maar daarvoor maakten alle boeren hooi. Ik wil mijn zonen laten zien dat wij dat ook kunnen!

In landen als Duitsland, Frankrijk, Zwitserland en Oostenrijk is een groot percentage boeren niet op kuil overgestapt, maar zijn ze met hooi verder gegaan. Ze hebben daar geweldige machines voor het drogen van hooi ontwikkeld.

Warmtebron

Voor kwalitatief hoogwaardig hooi is het belangrijk, dat je het gras meteen van het land haalt. Dus niet laten liggen drogen in de zon en zo nu en dan opschudden. Door dat schudden verlies je namelijk de fijne blaadjes van de kruiden. Dit bladgroen is erg gezond voor de koeien en belangrijk voor de kwaliteit van de melk. Je moet dus investeren in een drogerij. Goed hooi is gemakkelijk te herkennen: het is groenig van kleur en ruikt lekker. De koeien smullen ervan.

Wij zijn deze zomer begonnen met het drogen van hooi door middel van een zelf gefabriceerd ventilatiesysteem. We merkten echter dat het belangrijk is, om een warmtebron toe te voegen: dan gaat het drogen beter. Nu onderzoeken we, hoe we dat CO2 neutraal kunnen doen.

Daarnaast is het natuurlijk belangrijk om boeren te vinden die ook hooi willen maken. Alleen bij genoeg aanbod, kunnen we immers een aparte melkstroom organiseren. Momenteel zijn er, bij mijn weten, nog maar drie in Nederland.”

Janna van der Meer interviewt iedere twee weken een koploper op het gebied van landbouw en duurzaamheid.

De serie Koplopers wordt mogelijk gemaakt door: Boerengilde, Burgerinitiatief Kening fan ‘e Greide, BoerenNatuur, Friese Milieu Federatie, Staatsbosbeheer, It Fryske Gea, Landschapsbeheer Friesland, NoorderlandMelk en Natural Livestock Farming.

 

 

 


Volg ons via social media
Wij worden gesteund door:
Provincie Fryslân
CBF